Zo groen mogelijk
naar de overkant


Ook dit jaar roeien flink wat teams goedgetrainde mannen en vrouwen van Harlingen naar Terschelling. De HT-Roeisloepenrace is traditiegetrouw één van de zwaarste, maar ook mooiste roeiraces van het jaar en de teams die deze volbrengen mogen terecht erg trots zijn op zichzelf! Tegelijkertijd is deze manier van voortbewegen over de Waddenzee niet alleen de sportiefste, maar ook de groenste manier: de sloepen worden voortbewogen door spierkracht en doorzettingsvermogen. Voor ons als moderne veerdienst begrijpelijkerwijs geen optie, maar gebruik makend van Werelderfgoed de Waddenzee als werkgebied, moesten we natuurlijk wel goed over dit punt nadenken. Want hoe voer je een reguliere veerdienst uit terwijl dit kwetsbare natuurgebied zoveel mogelijk wordt ontzien? Food for thought.

Innovatief veerconcept

We gingen al in 2003 aan de slag met deze vraag. We wilden duurzamere oplossingen voor onze nieuw te bouwen veerboten, die beter passen bij het natuurgebied waarvan we dagelijks gebruik maken. Helaas was in 2004 met de bouw van ms Vlieland de tijd nog niet rijp om voor bijvoorbeeld LNG als brandstof te kiezen. Simpelweg omdat die brandstof en de gespecialiseerde motoren destijds nog niet voldoende beschikbaar waren. Bij het ontwerp van onze nieuwe schepen (op dit moment worden twee gloednieuwe LNG-catamarans gebouwd in Vietnam), waren die omstandigheden gunstig veranderd. We konden zeer bepalende beslissingen nemen en innovatieve oplossingen verwerken, om zo te komen tot een zo groen mogelijk veerconcept.

Rompvorm en materiaal

De keuze voor de catamaran-rompvorm bijvoorbeeld. Onderzoek toont aan dat op de ondiepe Waddenzee de catamaran-rompvorm efficiënter is dan een enkelromp schip met vergelijkbaar draagvermogen. Een catamaranvorm levert minder weerstand op en hierdoor worden brandstof en emissies bespaard. We hebben al een aantal catamarans in onze vloot en de ervaring daarmee is uitstekend. De twee nieuwe schepen worden overigens geheel gemaakt van aluminium en niet van staal. Want hoe lichter een schip, des te minder energie je nodig hebt om het te verplaatsen.

LNG als brandstof

En dan de brandstof. Tegenwoordig is er een grote keuze aan groenere brandstoffen op de markt. Denk aan CNG (Compressed Natural Gas), Groengas (duurzaam geproduceerd biogas, gezuiverd tot aardgaskwaliteit en vervolgens samengeperst), LNG (vloeibaar gemaakt aardgas) en bio LNG. Wij hebben na uitvoerig onderzoek gekozen voor LNG als brandstof voor onze toekomstige schepen. Wat is LNG? Simpel gezegd wordt aardgas (methaan) ontdaan van stoffen die kunnen bevriezen (voornamelijk water en CO2). Vervolgens wordt het afgekoeld tot een temperatuur van -162°C, waardoor het 600 maal in volume afneemt. Zo ontstaat een zeer compacte, schone brandstof. Omdat Vlieland en Terschelling van alle Nederlandse Waddeneilanden het verste uit de kust liggen, is het feit dat LNG een zeer compacte brandstof is, een groot voordeel: de actieradius van een schip op LNG is aanmerkelijk groter dan dat van een schip op CNG. De compactheid heeft ook een positieve invloed op vervoer en opslag. Het schone aspect is uitermate belangrijk. Varen op LNG betekent geen of nauwelijks meer uitstoot van fijnstof, SOx en NOx (zwavel- en stikstofoxide). Ook de uitstoot met CO2 wordt met 11% verminderd. Met een (toekomstige) keuze voor Bio LNG varen we zelfs met ruim 80% minder CO2 uitstoot. Voordat we tot deze besluiten kwamen, werd er vanzelfsprekend uitgebreid onderzoek gedaan. In de afgelopen jaren deden we in diverse samenwerkingsverbanden research. Met Damen Shipyard Gorinchem, de Gemeente Terschelling en Rijkswaterstaat kwamen we onder de vlag van iTransfer (Innovative Transport Solutions for Fjords, Estuaries and Rivers) tot een visie voor een veerboot die zo weinig mogelijk impact heeft op de natuurlijke omgeving. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat onderkende het belang van dit project en kende in 2010 een subsidie toe van € 59.144 (Subsidieregeling Innovatie Binnenvaart).

Waddenfonds

Het Waddenfonds is een gemeenschappelijke regeling van de Waddenprovincies Fryslân, Groningen en Noord-Holland. Het fonds investeert in initiatieven en projecten die de ecologie en duurzame economische ontwikkeling van het Waddengebied versterken. Met de in gebruik name van de twee nieuwe schepen van Rederij Doeksen wordt een hogere mate van milieu­bescherming bereikt dan wettelijk verplicht. Het betekent een eerste stap in de richting van LNG-transitie in het Waddengebied (veerdiensten, binnenvaartschepen etc.). Daarmee draagt dit project actief bij aan het thema ‘Duurzame ontwikkeling havens en energietransitie’ uit het Pioniersprogramma Waddenfonds 2012-2013. Het Waddenfonds kende Rederij Doeksen voor dit nieuwbouwproject een subsidie toe van € 1.207.500.

Restwarmte benutten

De nieuwe schepen zijn dus in meerdere opzichten erg innovatief. Niet alleen qua vorm, materiaal en brandstof, maar ook wat betreft het slim benutten van warmte en energie. Aan boord wordt straks namelijk warmte terug gewonnen door ePack warmteterugwininstallaties, die door ORCAN Energy geleverd worden. Iets waar de internationale vakpers erg in is geïnteresseerd. Ze werken als volgt. De restwarmte van het motorkoelwater en van de uitlaatgassen, wordt nu niet weg gekoeld of uitgestoten, maar benut. Met deze restwarmte wordt een werkingsvloeistof met een heel laag kookpunt in oververhitte toestand gebracht. Vervolgens expandeert deze werkingsvloeistof in een schroefcompressor, die nu omgekeerd werkt en een generator aandrijft. Zo wordt elektrisch vermogen opgewekt: zo’n 120 KW per schip. Dit vermogen wordt opgeslagen in accu’s en in de havens benut voor aandrijving van de boegschroeven. Dit betekent een aanzienlijke vermindering van brandstofgebruik én schadelijke uitstoot. De toch al efficiënte schepen worden hierdoor nog efficiënter en milieuvriendelijker. Helemaal nieuw is deze techniek niet. Hij werd al toegepast in landinstallaties zoals de kas- en tuinbouw. Nieuw is wél, dat deze techniek nu ook beschikbaar is voor toepassing op schepen als de onze. We zijn daar blij om en hebben de  kans direct gegrepen om deze techniek te implementeren.

Volg de bouw

Door bewuste keuzes te maken, nemen we in 2018 een tweetal innovatieve schepen in de vaart, die met respect voor de omgeving de veerdienst naar Terschelling en Vlieland gaan onderhouden. We kijken er – samen met onze passagiers – erg naar uit. Want hoewel ze natuurlijk nooit zo ‘groen’ zullen varen als de HT-roeiers, zetten we met deze zuinige en milieusparende schepen wel een zeer belangrijke stap in de groene richting. Het bouwproces is overigens te volgen op een speciale website die we daarvoor hebben gelanceerd: www.denieuweschepenvandoeksen.nl. Hierop staan wekelijkse updates van onze bouwbegeleiders, foto’s, filmpjes en veel achtergrondinformatie, óók over de groene aspecten. Graag tot ziens aan boord! Rederij Doeksen.

Milieubescherming

De veerdiensten tussen Harlingen en de eilanden vallen onder de regels voor de binnenvaart, waaronder de emissieregels. De huidige emissienorm wordt bepaald met de CCR2-norm, met verplichte gebruikmaking van laagzwavelige brandstof. Deze norm wordt in 2020 vervangen door de EU stage 5 emissie norm. De aardgasmotoren van de nieuwe schepen voldoen hier al aan.


43e Harlingen-Terschelling Sloeproeirace
_BT Clear